Sık Sorulan Sorular ve Cevapları

Balkon bahçeciliği sorular listesi neredeyse herkeste aynı yerden başlar: "Benim balkonum bunun için uygun mu?" Kısa cevap, büyük ihtimalle evet. Günde birkaç saat doğrudan güneş alan, saksının düşmeyeceği bir korkuluğu olan ve sulama suyunu taşıyabileceğiniz herhangi bir balkon, iş görür. Geri kalan her şey — hangi bitki, hangi saksı, ne sıklıkla su — deneyerek öğrenilen ayrıntılar. Aşağıda yeni başlayanların en çok takıldığı noktaları sırayla açıyorum.

"Hiç deneyimim yok, nereden başlamalıyım?"

Tek bir saksıyla ve tek bir bitkiyle. Yeni başlayanların en sık yaptığı hata, ilk hafta on beş saksı alıp hepsini aynı anda öğrenmeye çalışmak. Bir fesleğen ya da bir nane saksısı, iki hafta boyunca her gün baktığınızda size sulamanın, güneşin ve toprağın nasıl davrandığını başka hiçbir rehberin anlatamayacağı kadar iyi öğretir.

İlk alışverişte gerçekten gereken şeyler

• Alt deliği olan, en az 20 cm çapında bir saksı
• Hazır saksı toprağı (bahçe toprağı değil)
• İnce ağızlı bir sulama kabı ya da plastik şişe
• Küçük bir el küreği ve bir budama makası

Gerisi zamanla eklenir. Araç ve malzeme listesini ayrıntılı ele alan sayfada, hangi aletin ne zaman gerektiğini adım adım bulabilirsiniz.

"Balkonum kuzeye bakıyor, yine de olur mu?"

Olur, ama bitki seçiminiz daralır. Kuzey balkonlarda doğrudan güneş yerine yansıyan aydınlık ışık vardır. Nane, maydanoz, roka, ıspanak, marul gibi yapraklı türler bu koşulda gayet iyi durur. Domates, biber, patlıcan gibi meyve veren bitkiler ise günde en az 5-6 saat doğrudan güneş ister; kuzey balkonda çiçek açar ama meyve tutmaz ya da çok az tutar.

Balkonunuzun ışığını ölçmenin en kolay yolu: bir gün boyunca iki saatte bir bakıp güneşin hangi köşede olduğunu not almak. Bir günlük bu gözlem, sezon boyunca alacağınız kararların temelini oluşturur. Güneş ve gölge koşullarını anlatan sayfa bu ölçümü daha detaylı tarif ediyor.

"Ne kadar sık sulamalıyım?"

Takvime göre değil, toprağa göre. Parmağınızı toprağa 2-3 cm daldırın; kuru geliyorsa sulayın, nemliyse bekleyin. Bu tek cümle, yeni başlayanların yaşadığı bitki kayıplarının büyük kısmını önler.

Sulamada sık yapılan üç hata

1. Az ve sık sulamak. Yüzeyi ıslatan sulama, kökleri yukarıda tutar. Suyu, saksının altından akana kadar verin; sonra bir süre hiç vermeyin.
2. Tabakta su bırakmak. Biriken su köklerin nefes almasını engeller ve çürümeye yol açar. Sulamadan yarım saat sonra tabağı boşaltın.
3. Öğle güneşinde sulamak. Yaz aylarında sabah erken ya da akşamüstü sulayın.

"Yaprakları sarardı, ne oldu?"

Sararma tek bir sebebe bağlı değildir; ama sıralaması hemen hemen bellidir. Önce sulamayı kontrol edin — fazla su, susuzluktan daha sık sararma yapar. Sonra saksının küçük kalıp kalmadığına, en sonda da besin eksikliğine bakın.

"Saksı büyüklüğü gerçekten önemli mi?"

Evet, çoğu insanın tahmin ettiğinden çok daha önemli. Küçük saksıdaki toprak hızlı kurur, kökler dolanır ve bitki büyümesini durdurur. Kaba bir ölçü olarak: yeşillikler için 15-20 cm derinlik, biber ve patlıcan için 25-30 cm, domates için 35-40 cm derinlik ve en az 15-20 litre hacim düşünün. Saksı seçimi konusundaki ayrı sayfada malzeme farkları da (plastik, toprak, kumaş) karşılaştırılıyor.

"Toprağı her yıl değiştirmek gerekir mi?"

Tamamen değiştirmek şart değil ama tazelemek gerekir. Sezon sonunda üstteki 5-8 cm toprağı alıp yerine yeni toprak ve bir miktar solucan gübresi ya da olgun kompost ekleyin. Aynı saksıda üst üste aynı familyadan bitki yetiştirmemeye çalışın; domatesten sonra fasulye ya da yeşillik iyi bir sıralamadır.

"Gübreyi ne zaman vermeliyim?"

Dikimden yaklaşık 3-4 hafta sonra. Hazır saksı toprakları başlangıç için yeterli besin içerir; erken gübre vermek kökleri yakabilir. Sonrasında büyüme mevsimi boyunca iki haftada bir sıvı gübre, çoğu balkon bitkisi için yeterlidir. Etiketteki dozu asla artırmayın — eksik gübre düzeltilebilir, fazlası genellikle düzeltilemez.

"Tatile gidiyorum, bitkilerim ne olacak?"

Bir haftaya kadar olan yokluklarda: saksıları balkonun en gölgeli köşesine toplayın, toprağı bolca sulayın ve üzerini birkaç santim kalınlığında saman, talaş ya da kuru yaprakla örtün. Daha uzun süreler için damlama tipi şişe sulayıcılar veya komşu desteği en güvenli yöntem.

Sık Sorulan Sorular

Kışın balkonda ne yetişir?

Ilıman iklimde ıspanak, maydanoz, kara lahana ve kuzukulağı kışı geçirebilir. Soğuğun sertleştiği yerlerde saksıları duvar dibine toplamak ve gövdeleri sarmak gerekir.