Bahar Aylarında Bitki Dikeleri

Kısa cevap: Mart ayı balkonda soğuğa dayanıklı yeşillikler (marul, roka, ıspanak, maydanoz, tere) ve soğuk sevmeyen türlerin tohum ekimi için uygundur. Nisan ise, gece sıcaklıkları 10 derecenin altına düşmemeye başladığında domates, biber, patlıcan, salatalık gibi sıcak seven bahar sebze fidesi balkon koşullarına taşınır. Yani mart "hazırlık ve serin sevenler", nisan "asıl dikim" ayıdır.

Mart ve nisan arasındaki fark neden bu kadar önemli?

Çünkü bitkileri öldüren şey genelde gündüz soğuğu değil, gece düşen sıcaklıktır. Balkonunuzda gündüz 18 derece görüyor olabilirsiniz ama gece 4 dereceye inen bir beton zeminde domates fidesi durur, büyümez, yaprakları morarır. Bu yüzden takvime değil, termometreye bakmak gerekir.

Pratik kural şu: gece sıcaklığı üst üste bir hafta boyunca 10 derecenin üzerinde kalıyorsa sıcak seven türleri dikebilirsiniz. Bulunduğunuz şehir kıyı kesiminde ise bu nisanın ilk yarısına, iç bölgelerde ise nisan sonu–mayıs başına denk gelir.

Mart ayında balkona ne dikebilirim?

Mart, serin havayı seven ve hızlı hasat veren bitkilerin ayıdır. Bu gruptakiler hafif soğuğu, hatta birkaç derecelik gece serinliğini sorun etmez:

• Marul ve kıvırcık: 20-25 cm derinlikte bir kasa yeter, 30-40 günde toplanır.
• Roka: Tohumdan iki hafta içinde çıkar, sıcak gelince acılaşır; bu yüzden mart ideal.
• Ispanak: Derin değil geniş kap ister.
• Maydanoz, tere, dereotu: Tohumdan kolayca yetişir, sürekli kesip kullanabilirsiniz.
• Turp: Yeni başlayan için en affedici bitki, 25-30 günde hasat.
• Soğan, sarımsak (yeşillik için): Mutfaktaki filizlenmiş dişleri saksıya gömmeniz yeterli.

Çiçek tarafında mart; menekşe, hercai menekşe, şebboy ve ıtır için uygundur. Ayrıca lavanta, biberiye ve kekik gibi çok yıllık bitkileri de mart sonunda saksıya almak, köklerinin yaz gelmeden yerleşmesini sağlar.

Nisanda hangi fideler dikilir?

Nisan, balkon bahçesinin asıl kurulduğu aydır. Bu dönemde fide olarak alıp dikmeniz gereken türler:

Domates ve biberin balkonda gerçekten meyve vermesi kap hacmine ve düzenli sulamaya bağlı. Bu iki bitki için ayrı bir rehberimiz var; oradaki dal budama ve destek çubuğu bilgilerine mutlaka göz atın. Saksı seçimi konusunda tereddüt ediyorsanız doğru saksı ve boyut seçimini anlatan sayfa işi kolaylaştırır.

Tohum mu ekmeliyim, hazır fide mi almalıyım?

Yeni başlıyorsanız cevap net: yeşillikleri tohumdan, meyveli sebzeleri fideden yetiştirin. Marul, roka, turp, maydanoz tohumu doğrudan saksıya ekilebilir ve nadiren hayal kırıklığı yaratır. Domates, biber, patlıcan ise tohumdan itibaren yaklaşık 8 hafta iç mekânda ışık altında büyütülmek zorundadır; bu, ilk sezonda gereksiz bir zorluk. Fidancıdan 15-20 cm boyunda, gövdesi kalın, yaprakları koyu yeşil ve kök topu sağlam fideler seçin. Uzamış, soluk, sarkık fideleri almayın.

Fideyi aldıktan hemen sonra ne yapmalıyım?

Sera koşulundan gelen fideyi doğrudan tam güneşe ve rüzgâra bırakmayın. 3-4 gün boyunca yarım gölgede tutup her gün biraz daha güneşe alıştırın. Bu alıştırma dönemine "sertleştirme" denir ve fidenin yakılmasını önler. Dikimden bir gün önce fideyi sulayın, dikimi ise akşamüstü, güneş çekildiğinde yapın.

Dikim öncesi toprağı nasıl hazırlarım?

Geçen sezondan kalan toprağı olduğu gibi kullanmak, bahar dikiminin en yaygın hatası. Kışı geçirmiş toprak sıkışmış, besini tükenmiş ve zararlı yumurtaları barındırıyor olabilir. Yapmanız gerekenler:

1. Toprağı saksıdan çıkarıp bir leğende parmaklarınızla ufalayın, eski kökleri ayıklayın.
2. Hacmin üçte biri kadar yeni torf veya bahçe toprağı ekleyin.
3. Havalanma için perlit veya iri kum karıştırın; su tutması için bir miktar solucan gübresi ya da yanmış hayvan gübresi.
4. Saksı diplerindeki drenaj deliklerinin açık olduğunu kontrol edin.

Karışım oranları ve hangi malzemenin ne işe yaradığı konusunda toprak hazırlığı rehberi daha ayrıntılı; ayrıca gübre ve besin verme sayfası, dikimden sonra hangi haftada ne vereceğinizi anlatıyor.

Balkonumun yönü dikim listemi değiştirir mi?

Değiştirir, hem de çok. Güney cepheli bir balkon domates, biber, patl